Jurnalistikanın g-string ve reket problemi: Metbuat Şurası bu işe ne deyir?

Son vaxtlarda hem Azerbaycanda hem Türkiyede her iki ölkenin Metbuat Şurasının adıyla qezetlerde tez tez oxuyuruq. Her iki ölkede de Metbuat Şurasının üzerinde baş sındırdığı çox ciddi iki mövzu var ve ele bu iki mövzuya münasibetleri çerçivesinde de Metbuat Şurasının adı gündemden düşmür.

Azerbaycan diyarının Metbuat Şurası başı reket qezetlerine yaman qarışıb. Jurnalistikada reketçiliyin baş alıb getdiyi, son 15 ilin heç bir dövründe (bu dövr “müsteqil” ölkemizin “müsteqil” metbuatının dirçeldiyi dövrdür) reketçilik cereyanının sengimediyi bilinen bir heqiqetdir. En xoş güzeranın olduğu dövrde de, en çox sıxıntının yaşandığı günlerde de metbuatımızın reket problemi olmuşdur. Amma nedense problem olaraq görülmemişdi.

Son bir neçe ayda Metbuat Şurası bu problemi layiqiyle gündeme getirmeye nail oldu. Hetta Şura üzvleri ve sedrine geldiyi iddia edilen tehdid zenglerine baxılarsa, reketçilerin teşvişe düşdükleri aydın hiss olunur. Buna göre de Metbuat Şurasının bu addımı yerinde addım olaraq qiymetlendirile biler.

Amma…

“Haqqın ve edaletin carcısı” olduğunu söyleyen metbuatın ve onun nümayendelerinin qurduğu Metbuat Şurası da haqlı ve edaletli hereket edib 2-3 qezetin adını açıqlamaqla missiyasını icra etdiyini düşünmesin. O 2-3 qezet olsa-olsa bir-iki idare rehberine, bir-iki jurnaliste ziyan vurur. Men Azerbaycan metbuatında hansı haqla olsa da “toxunulmaz” statusuna yiyelenmiş ve adı açıqlanan reket qezetlerden daha tehlükeli fealiyyetlere giren “hörmetli qezet ve telekanallar”ın da adının açıqlanmasını gözleyerdim.

Yox bunu ede bilmirsense onda “Metbuat Şurası” adından imtina edib “Üç-beş qezetin Metbuat Şurası” olasan gerek.

Amma yene de ölkedeki ümumi ab-havanı ve şeraiti nezere alıb insaflı davranmaq lazımdır. Metbuat Şurası son vaxtlarda teqdirelayiq bir addım atıb ve davamının gelib gelmeyeceyini de yaxında göreceyik. Amma indiden görünür ki Metbuat Şurası ya qaşı düzeldir göz çıxardır, ya da gözü temir edib qaşı unudur. Qısacası, ortada bir problem var ve problemin de ortasında Metbuat Şurası.

İndi gelek Türkiyeye. Bu ölkede de Metbuat Şurasının g-strinq adlı bir problemi var ve Şura iki gün önce verdiyi qerarla bu problemi hell etdi, amma bu hellin özü de bir problem olmaya başladı.

Sky Türk telekanalının qadın emekdaşı bir metbuat konfransında ön cergede eyleşmiş bir xeber menbeyine teref eyilerek ondan melumat almaya çalışarken g-stringi görünmüş ve arxada eyleşen Hürriyet qezetinin fotomüxbiri de onun şeklini çekmişdi. Xeber Hürriyet qezetinde “Müxbirin iş qezası” başlığıyla verilmişdi. Bu xeberin çapından sonra Sky Türk telekanalının emekdaşı ölkenin Metbuat Şurasına müraciet ederek Hürriyet qezetinin ve fotomüxbirin, onun şeref ve leyaqetini nezere almadığını, peşe exlaq qaydalarını pozduğunu ve adı keçen qezete, onun emekdaşına lazımi xeberdarlığın verilmesini teleb etdiyini bildirmişdi. Hürriyet qezetinin baş redaktoru ve emekdaşı ise özünün peşe vezifesini yerine yetirdiyini, şikayetçinin iddialarının esassız olduğunu, eslinde qadın müxbirin peşe exlaq qaydalarına zidd hereket etdiyini, her kese açıq mekanlarda ictimai bir mesuliyeti olan peşesini icra ederken geyimine diqqet etmediyini bildirerek özünü müdafie etmişdir.

Problem bele. Metbuat Şurası sizce kimin haqlı olduğuna qerar verdi? Tebii ki, fotoşekili çeken jurnalistin ve xeberi çap eden qezetin. G-strinqli şekliyle Hürriyet qezetine xeber olan Sky Türk emekdaşı qadın jurnalist ise Şura terefinden günahkar elan edildi. Metbuat Şurası bu qerarını jurnalistika peşesinin ehemiyyeti ve deyerine xelel getirecek şekilde davranılması ve jurnalistikanın icra edildiyi yerde şexsi heyatın toxunulmazlığı prinsipine yer olmaması ile esaslandırdı.

İndi Türkiyede mövzuyla maraqlananlar da iki qütbe bölünüb. Kimisi Metbuat Şurasını, kimisi ise qadın telejurnalisti müdafie edir. Eyni Azerbaycanda Metbuat Şurasının reketçilikle bağlı fealiyyetinde olduğu kimi.

Yaxşı “bunda ne var?” deye bilersiniz.

Eslinde problem çox sadedir:

Birincisi, Metbuat Şurasının aldığı qerarlar dünya tecrübesinde de olduğu kimi heç kesi eyni seviyyede qane etmez. Bu maddeni Metbuat Şurasına penah yeri olaraq baxanlar üçün yazıram.

İkincisi, Metbuat Şurası aldığı qerarlarda hemişe bir terefe qarşı haqsızlığa yol verir. Bu hem reketçilik hem de g-string probleminde beledir. Bu maddeni de Metbuat Şurası rehberliyi üçün yazıram.

Üçüncüsü, her ölkenin mövcud ictimai-siyasi veziyyeti o ölkenin metbuatının ve Metbuat Şurasının esas gündemini de müeyyen etmekdedir. Bu maddeni de, xüsusile Metbuat Şurasının aldığı qerarlara kinayeli baxanlar lazımi neticeni çıxarsınlar deye yazıram.

Nehayet dördüncüsü, Metbuat Şurasının aldığı qerarlar ve verdiyi reylerle jurnalistika peşesi ziyankar ünsürlerden temizlenmez. Temizlik işi üçün başqa qapıları döymek lazımdır. Bunu da bütün jurnalistlerimiz ve onların at oynadmağına şerait yaradanlar üçün yazıram.

Rizvan Qənbərli

mediAnaliz arxivindən

20 mart 2004